logo
Wróć na stronę główną

Strony:  1  -  2  -  3  -  4  -  5  -  6  -  7  -  8  -  9

HISTORIA

Historia Szpitala w Branicach Życie biskupa Józefa Nathana O metodach leczenia, lekarzach i ludziach chorych
Zarys historii Branic

Historia Branic

Nazwa miejscowości pozostała z dawien dawna ta sama, tylko pisownia się zmieniła. W 1377r. Brenicz. Pochodzi z czeskiego brana (brama) lub od czasownika braniti (bronić); stąd wywodzi się nazwisko Brana. Branice może znaczyć albo „mała brama” albo „własność Brana”. Prowadził tu szlak handlowy do Moraw, założono więc dla jego obrony zamek Branice.
   W 1288r. właścicielem miejscowości był Bennisoh - Benedykt. Napadał on rabunkowo na dobra kościoła Ołomunieckiego i za to biskup nałożył na niego klątwę. Na zadośćuczynienie za swe nieprawości odstąpił kościół w Hornim Beneśovie razem z filią klasztorowi Norbertan w Olorouc-Klaśterni Kradisko. „Benisz Branicki” jak się nazywał pan owych posiadłości, pochodził ze znakomitego rodu Krowiarek, do niego należało również Uvalno z zamkiem Czwilin. W 1289r. odstąpił w/w klasztorowi również kościoły w Branicach i Uvalnie.
   W 1474r. właścicielem był Stosz Branicki, a w 1491r. Branice odziedziczyli po nim bracia Jerzy i Marcin Sonipp Braniccy. W okresie kontrreformacji panem Branic był Morawitzky. Książę Lichtensteinu odstąpił temu Morawickiemu dobra po protestantach. Jego potomkowie pozostali w Branicach aż do około 1742r., gdy król pruski Branice przed II wojną światową pokonał Śląsk, ustanowił starostą powiatu Głubczyckiego Jana Karola Morawickiego, był wówczas najbardziej wpływową osobistością tych terenów i nadał mu też order. Gdy jednak w 1744r. Austriacy wrócili, podeptał on order. Po za kończeniu wojny poszedł do Opawy. Jego żona go opuściła i pozostała w Branicach. Jedyna córka Janina, która odziedziczyła posiadłość, wyszła za hrabiego Henryka Riechenbach. Ten podarował majątek Boboluszki synowi Jana Karola Morawickiego.
   W 1791r. Branice zostawił swojemu synowi Henrykowi Krzysztofowi hrabiemu Reichenbach, który w 1798r. sprzedał Branice staroście Michałowi Haugwitzowi za 150 tys. talarów. Haugwitz większość posiadłości po kawałku odpisał chłopom. Pozostałość razem z Wysoką oddał w 1813r. swojemu krewnemu Konradowi Sternbergowi. Michał Haugwitz w 1798r. założył kolonię koło zamku Branickiego. Liczyła ona w 1914r. 18 domów.
   W 1819r. Branice uzyskał Jan Karol hrabia Sedlintzky. Podczas sądowej licytacji w 1830r. Branice przeszły w ręce komisarza sprawiedliwości Koechera z Głubczyc. Ten sprzedał las na górce pięciu małym rolnikom w Bliszczycach, pozostałe grunty przeszły w 1837r. w ręce adwokata dr Klapsa z Opawy za 30 tys. talarów.
   Jego córka wdowa Wiedenfeld, wyszła ponownie za Eichstaedta z Strzybnika mając w posagu Branice. W 1868r. sprzedano Michałkowice Hermanowi Boenischowi, a resztę uzyskali Karplus i Gosola, a za nimi Teodor Gebauer jako właściciel, w 1895r. uzyskał je August Soffner, a w 1903r. proboszcz Nathan z Branic. Prastary zamek, położony około 2 km z Branic nad czeską granicą już w 1863r. był częściowo zburzony i został przebudowany na browar. Fosy pokryto sklepieniem i służyły jako piwnice; w 1891r. browar zbankrutował i na jego miejsce powstała słodownia. W samej wsi był majątek, który należał do rodziny Kotuli, który został sprzedany rzeźnikom z Nysy, ci zaś sprzedawali go w kawałkach ludziom z Branic.
   W 1723r. w Branicach był 1 sędzia, 29 chłopów i 56 małorolnych i chałupników, natomiast w 1783r. było 44 chłopów, 44 małorolnych i 37 chałupników. W 1914r. 36 chłopów, 100 małorolnych i 168 chałupników. Ilość mieszkańców w 1783r. - 801, w 1855r. - 1895 mieszkańców; w 1890r. - 2307 mieszkańców; 1910r. - 3500 mieszkańców.
    Wzrost ludności zawdzięczała miejscowość wyłącznie zakładowi założonemu przez radcę konsystorialnego Nathana w Branicach.
   Od 1885 roku jest droga do Niekazanic oraz do Uvalna (obecnie Czechy), a do Boboluszek od 1900r. Poczta jest na miejscu od 1867r. Telefon załączono w 1901r. Czeska stacja kolejowa 3,5 km od Branic, istnieje od 1880r. Była w planie budowa torów Kietrz – Branice – Głubczyce. Założono w 1842r. Związek Kombatantów, w 1892r. Ochotniczą Straż Pożarną, a w 1894r., Kasę Oszczędnościowo – Pożyczkową.
   W Branicach działały 3 tartaki, 1 słodownia, 1 młyn wodny, 2 cegielnie i 1 fabryka cygar. Elektrownia właścicieli młyna i tartaku Priesza i Kaula dostarczała Branicom światła elektrycznego od 1908r. Pieczątka gminy przedstawia lemiesz.
   W 1836 roku miała miejsc epidemia cholery, na którą zmarło w Branicach 30 ludzi; w Wysokiej również 30, a w Boboluszkach 40.
    W 1847 roku pożar zniszczył niemal całą wieś, za wyjątkiem tylko kościoła, szkoły i 7 domów chłopskich. Wylew wody w 1903r. porwał i częściowo poważnie uszkodził 10 domów.
   W 1914r. byli na miejscu 2 lekarze, 1 weterynarz i 1 apteka. Pierwszy lekarz osiedlił się tutaj w 1850 roku, drugi w 1873 roku. Apteka istnieje od 1875 roku.

Paweł Dornfeld - Nowa Gazeta Branicka Nr 7/2004


Początek strony

Wykonał: Hieronim Śliwiński dn. 26-06-2005